صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 

تعداد بازديد: 4421                                               
جهاني سازي و كار شايسته
مقاله منبع
جهاني سازي و كار شايسته عنوان
فاطمه برخورداري نويسنده
1387/04/02 تاريخ

از ديدگاه اقتصادي و مادي، انسان توليدكننده كالا و تامين كننده معاش است اما از زاويه اخلاقي و معنوي ، كار عامل رشد خلاقيت و تكامل فرد و ايجاد خير همگاني محسوب مي‌شود.

خلاصه
هفته نامه بازار كار مرجع

    چاپ   ارسال براي دوستان

تا به حال موضوعاتي چون کار ، اشتغال ، معاش پايدار، فقر و محروميت اجتماعي از ديدگاه مادي مورد بحث قرار گرفته اند .

ديدگاه مادي بدون شک مهم مي باشد اما از آنجاييکه انسان داراي بعد غير مادي نيزمي باشد ضرورت بکارگيري ديدگاه‌هاي غيرمادي نيز احساس مي شود.براي مثال معادل گرفتن توسعه با رشد اقتصادي پيامدهاي جبران‌ناپذيري در پي داشته است خصوصا اينکه رشد اقتصادي بسيار ناموزون است .

در بخش‌هايي از جهان ، کارگران به سطح بالايي از رفاه مادي دست يافته اند در حاليکه در جاهاي ديگر ، بردگي، کار کودک ، بيگاري ، نقض حقوق بشر هنوز وجود دارد و ميليون‌ها نفراز گرسنگي و بيکاري و درآمد روزانه کمتر از يک دلار رنج مي برند.

در پا رادايم اقتصادي نئو ليبرال جهاني که مقررات زدايي، خصوصي‌سازي ، مصرف‌گرايي و بازار آزاد از ويژگي‌هاي آن است ; سود، سرمايه و ثروت بر انسان ارجحيت دارد.

سرمايه داري نظارت بر منابع را به مالکيت آن تقليل داده و موجب تغيير نقطه تمرکز مالکيت خصوصي از نياز به حرص شده است اين مسئله، کار را به حوزه استثمار تبديل کرده است. اگرچه مالکيت خصوصي ابزار توليد مجازاست ولي آن ابزار نبايد به زيان نيروي کار بکار رود .

تنها شکل مجاز تصرف جايي است که ابزار در خدمت نيروي کار قرار گيرد زيرا کار داراي ارزش و اهميت بيشتر، اجتماعي تا کاملا اقتصادي در ارتباط با ديگران مي باشد.

نظام اقتصادي فعلي بر اساس ارزش هاي تحريف شده اي واقع شده که در آن ارزش به واحدهاي پولي و کمي تقليل يافته است نيروي کار به عنوان عامل هزينه تلقي شده که به منظور افزايش سود سهامداران ( توليد کننندگان ) بايد کاهش يابد .

چنين نظم اقتصادي غيرعادلانه تلقي مي شود حتي اگر منجر به توليد انبوه کالا شود. مشکلاتي که به سبب ديدگاه مادي ايجاد مي شود نه فقط مادي بلکه اساسا اخلاقي مي باشد .

به همين دليل در جايي ، بسياري از مردم از گرسنگي ، بيکاري ، فقر و محروميت رنج مي برند و در جايي ديگر فراواني ، ثروت اقتصادي و رفاه وجود دارد.

تقليل نيروي کار به سرمايه ( به عنوان عامل هزينه ) که توسط انقلاب صنعتي ايجاد شد و بوسيله بازار جهاني فعلي تداوم يافت منجر به محروميت و گسستگي افراد از خانه ، خانواده و جامعه گرديده است که در جامعه در قالب گروه‌هاي طرد شده مانند مهاجران ، دهقانان بي زمين ، افراد بيکار و فاقد حق راي و کسانيکه جايگاه قانوني ندارند و اغلب در شرايط نامساعد و عمدتا در بخش اقتصاد غير رسمي مشغول بکارند، ديده مي شوند.

آن‌ها از احترام و منزلت در ارتباط با ديگران محروم هستند و فاقد جايگاه در اجتماع مي باشند . چنين افرادي از احساس يگانگي با جهان هستي نيز محروم هستند.

آينده روشني براي چنين جامعه اي وجود ندارد . وقتي ارتباط گروهي از افراد با جامعه و جهان هستي گسسته مي شود درنتيجه دامنه بحران هاي ايجاد شده ناشي از فقدان کار شايسته به محيط زيست نيز کشيده مي شود ديگر محيط زيست به عنوان موهبتي که بايد حفظ شود تلقي نمي شود و توسعه و پيشرفت فاقد معنويت دستاورد نسل خود محور فعلي مي گردد.

  • کار شايسته از منظر ديدگاه‌هاي مادي و اقتصادي

از ديدگاه اقتصادي و مادي ، انسان توليدکننده کالا و تامين کننده معاش است اما از زاويه اخلاقي و معنوي ، کار عامل رشد خلاقيت و تکامل فرد و ايجاد خيرهمگاني محسوب مي شود.

تاکيد بر ابعاد توسعه انساني به جاي توجه صرف به ابعاد کمي (مادي) سبب ايجاد ديدگاه جامع تري به کار مي شود .مفهوم کيفيت فراتر از جنبه هاي مادي (مانند حداقل درآمد ، ايمني شغلي و محيط کار سالم ) است .

کيفيت از طريق توجه به همه جنبه هاي انسان ايجاد مي شود . البته تاکيد بر جنبه هاي اخلاقي و معنوي کار بدون ملاحظه دغدغه هاي مادي افراد گمراه کننده است .

نيازهاي اساسي مانند خوراک ، پوشاک ، مسکن ، بهداشت و امنيت بايد تامين شود تا فرد قادر به رشد بعد معنوي و اخلاقي زندگي اش شود . بعد کمي و کيفي انسان دو وجه از واقعيت وجود انسان است نه دو جزء متمايز در زندگي فرد که بايد به ترتيب منطقي ارضا شود .

  • کارشايسته از ديدگاه ديني و مذهبي

تمام اديان و مذاهب ارزش والايي را براي کار به دليل ماهيت معنوي آن قائلند .کار به عنوان فعاليت بشري داراي سه جنبه فردي (تحقق خود ) ، اجتماعي ( پل ارتباطي بين فرد و جامعه ) و معنوي ( رسيدن به سعادت و يکي شدن با عالم وجود) مي باشد.

کار مبناي ارتباط بين فرد و جامعه است . فرد نه فقط براي خودش بلکه براي اعضا خانواده ،اجتماع ، کشور و جامعه بشري کار مي کند . کار همبستگي با جامعه را تقويت مي کند .جامعه زماني مي تواند هماهنگ باشد که اعضايش با يکديگر و براي يکديگر کارکنند . کار جزء بنيادي ثبات خانوادگي است .

کار با صلح همراه است. جامعه اي که در آن کار به اندازه کافي وجود ندارد تهديدي براي صلح محسوب مي شود . کار نبايد عامل جداکننده افراد از يکديگر باشد بلکه بايد عامل وحدت بخش افراد به عنوان دوست وهمکار براي رسيدن به سعادت همگاني درنظر گرفته شود .

فرد محور ارتباطات انساني است و وظايف و مسئوليت هايي در قبال اطرافيانش مانند والدين ، کودکان ، دوستان ، همکاران و ديگران دارد.

پيشرفت فرد بايد در گرو کمک فرد به جامعه و اجتماع بزرگتر در نظر گرفته مي شود هر نوع کاري بايد به عنوان منبع کمک بالقوه به جامعه و جهان تلقي شود و ثمرات کار به جاي اينکه در خدمت مطامع فردي قرار گيرد بايد متوجه توسعه جامعه شود.کار خدمتي است که به ديگران ارائه مي شود و فراتر از توسعه ظرفيت هاي خود فرد است و با آفريدن و بخشيدن همراه است.

از آنجاييکه خدمت با مهرباني نسبت به ديگران بدون انتظار پاداش مادي يا نفعي براي خود همراه است ، عملي نوعدوستانه تلقي مي شود . پاداش چنين عملي تعالي و عظمت روح است که قابل اندازه گيري با هيچ ابزار مادي نيست . خدمت کيفيت رابطه افراد با يکديگر را بالا مي برد .

اگر آنچه را که فرد توليد مي کند هديه اي از سوي خداست پس نمي توانيم به سادگي آن را تماما به عنوان دارايي شخصي تلقي کنيم بلکه کار فرد نيز بايد هديه‌اي براي ديگران باشد . همه اديان قاطعانه از بعد اخلاقي کار حمايت مي‌کنند. بعد اخلاقي کاربه مسئوليت و تعهد افراد و جوامع در قبال ديگران درمحيط کار ، خانواده و جامعه اشاره مي‌کنند.

در همه اديان کار شايسته به معناي حفظ کرامت انساني زن و مرد و توانايي آن‌ها براي کسب معيشت و زندگي شايسته تعريف مي شود. چنين کاري فرد را قادر مي سازد تا خود را به عنوان يک انسان کامل شکوفا کند و مهارت‌ها ، شخصيت ، خرد و توانايي هاي بالقوه اش را بروز دهد و توسعه بخشد ودر زندگي اجتماعي مشارکت نمايد از اين حيث کار قابل مقايسه با زمين و سرمايه نيست.

زندگي فقط از طريق تلاش و کار ساخته نمي شود بلکه موهبتي از سوي خداوند نيز است . کار حرف آخر را در زندگي افراد نمي زند زيرا آنچه که افراد توليد مي کنند ترکيبي از تلاش و کار خودشان و رحمت و لطف خداوند است . منزلت فردي مي تواند از طريق زندگي خانوادگي ، هنر ، مذهب ، موسيقي و ادبيات نيز کسب شود بنابر اين کسانيکه فاقد توانايي کار هستند مثل کودکان ،معلولين ، افراد سالمند و بيمار نبايد از منزلت ذاتي شان محروم شوند.افراد قبل از اينکه کارگر باشند انسانند .

حفظ منزلت يک اصل است و بر کار مقدم است در حقيقت کار بايد اجازه ظهور منزلت افراد را بدهد. به کار نبايد بيش از اندازه بها داد و کار نبايد به عنوان تنها منبع منزلت انسان در نظر گرفته شود. تقدم کار بر فرد به اين معناست که ارزش انسان اولويت دارد و مستقل از شکل و نوع کاري است که انجام مي دهد.

بيکاري يا کار ناشايسته سبب مي گردد فرد از خود ، جامعه و جهان هستي (خدا) بيگانه شود .اين مسئله ممکن است پيامد فقدان فرصت هاي شغلي کافي ، حمايت اجتماعي لازم و ناديده گرفتن حقوق کار و ضعف گفتگوي اجتماعي باشد .

بيکاري و يا کار ناشايسته مانع تجلي منزلت ذاتي فرد مي شود و منجر به احساس حقارت و از بين رفتن خصائل انساني مي گردد. بيکاري ، نابرابري جنسيتي ، بردگي و کار کودک منافي ارزشهاي انساني و منزلت در نظر گرفته مي‌شود. عدم دستيابي به کارشايسته به معناي عدم دستيابي به منزلت انساني است.

  • اصول کار شايسته ILO

چهارچوب مفهومي کارشايسته براي اولين بار در سال 1999 در گزارش هيات مديره کنفرانس بين المللي کار در هشتاد و هفتمين نشست عنوان شد . اعلاميه هاي بين المللي مانند اعلاميه Dumbarton Oaks و اعلاميه فيلادلفيا ( مصوب 1944) نيز به بعد معنوي کار اشاره مي کنند .

اعلاميه هاي فوق بر اين اصل تاکيد دارندکه همه افراد بدون توجه به نژاد ، عقيده و جنسيت حق مطالبه رفاه مادي و معنويشان را با حفظ آزادي ، منزلت ، امنيت اقتصادي و فرصت برابر دارند. لذا سياست هاي ملي و بين المللي تنها در شرايطي بايد مورد قبول واقع شوند که اجراي آن‌ها سبب افزايش و نه مانع دستيابي به اهداف بنيادي فوق شوند.

مولفه هاي اصلي کار شايسته در اعلاميه حقوق بنيادين ILO (1998) عبارتند از :

حق آزادي انجمن و ايجاد تشکل جمعي ، حذف همه اشکال کاراجباري و بيگاري ، منع جدي کار کودک ، حذف تبعيض در شغل و حرفه.ILO معتقد است کار شايسته نه تنها سهم مهمي در توسعه پايدار دارد بلکه به خودي خود هدف مهمي محسوب مي شود و ترويج آن مي بايد در دستور کار کشورها قرار گيرد.

شايستگي را مي توان تحقق منزلت انساني در يک زمان و مکان خاص تعبير کرد در نتيجه استاندارد و ديدگاه يکساني در ميان افراد در جاهاي مختلف وجود ندارد.

تدوين استاندارد يکساني از کار شايسته مشکل است زيرا شرايط کار از جامعه اي به جامعه ديگر متفاوت است به همين منظور آگاهي از زمينه تاريخي و الگوي اشتغال که نحوه معيشت افراد را مشخص مي سازد مهم است.

به منظور تحقق کار شايسته در يک طيف جهاني ، سياست ها بايد با نظام هاي ارزشي ونگرش هاي اجتماعي ، اقتصادي ، فرهنگي و محلي سازگار شود تا موجب کسب درآمد کافي ، حمايت اجتماعي مناسب و امنيت و برابري جنسيتي طبق انتظارات و درکهاي مختلف ناشي از زمينه هاي متفاوت اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي شود.

  • مدل اندازه گيري کار شايسته

بطور کلي در خصوص تدوين مدلي براي کار شايسته بايد سه سطح کلان ، مياني و خرد مد نظر قرار گيرد.درسطح کلان هدف کار شايسته مي تواند بر حسب ايجاد قوانين ، مقررات و نهادهايي تعريف شود که امکان کار کردن را براي تمام افراد جوامع بدون تشويش و نگراني ، در امنيت مناسب وبا فرصت رو به رشد و مداوم براي توسعه فردي ، در عين حال برخوردار از درآمد مکفي براي حمايت از خود و اعضاي خانواده شان فراهم مي سازد .

درسطح مياني يا سطح کارگاه محيط کارشايسته به معناي ايجاد امنيت مناسب براي کارگران مي باشد که به موازات آن کارايي بنگاه نيز افزايش مي يابد.در سطح خرد کار شايسته به داشتن فرصت مناسب براي کار به داشتن فرصت مناسبي از تمام اشکال امنيت مربوط به کار تاکيد دارد.

تدوين مدلي که از طريق آن بتوان کار شايسته را از کار ناشايست تمييز داد ضروري مي باشد اين مدل مي بايد بر اساس استانداردهاي ارزشي مشترکي طراحي گردد که به مردم جهت ارزشيابي خود و کارشان کمک نمايد. پاسخهاي افراد به سئوالات زير مي تواند ميزان شايسته بودن کار را نشان دهد و به محققان و سياستگذاران در تدوين استانداردهاي کارشايسته کمک شاياني نمايد.

  1. آيا شغل معيشت مادي فرد را تامين مي کند؟
  2. آيا شغل سبب رشد و توسعه خود معنوي ، اخلاقي ، ارتباطي و اجتماعي فرد در خانواده و جامعه شده است؟
  3. آيا شغل در دستيابي به خير همگاني در ابعاد مادي و معنوي کمک کرده است؟



حركت به چپ
حركت به راست


بازديد کننده گرامي: با توجه به وظيفه پورتال اشتغال در خصوص اطلاع‌رساني جامع در حوزه‌هاي مختلف مرتبط با اشتغال، مسئولين اين پايگاه اطلاع‌رساني آمادگي دريافت مطالب شما شامل؛ مقالات، گزارش‌ها، کتب،و آدرس ساير پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني مرتبط جهت ارزيابي و ارائه آن با حفظ حقوق مالکيت معنوي مربوطه بر روي سايت پورتال اشتغال را دارند. در صورت تمايل اطلاعات خود را ارسال نماييد.


 

 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است