صفحه اصليدرباره ماتماس با مابازگشتوب سرويس

 

تعداد بازديد: 5610                                               
الگويى براى اصلاح ساختار نظام بانكى در ايران
مقاله منبع
الگويى براى اصلاح ساختار نظام بانكى در ايران عنوان
دكتر سيدحسين ميرجليلى نويسنده
1386/07/04 تاريخ

بانك يك مؤسسه مالى واسطه اى است كه ميان دارندگان وجوه مازاد و متقاضيان وجوه واسطه گرى مى كند. بوسون از محققان متعددى نقل مى كند كه بانك ها را صرفاً واسطه هاى مالى مى دانند، نه بيشتر نه كمتر.

خلاصه
روزنامه ايران مرجع

    چاپ   ارسال براي دوستان
1 2 3

بانك يك مؤسسه مالى واسطه اى است كه ميان دارندگان وجوه مازاد و متقاضيان وجوه واسطه گرى مى كند. بوسون از محققان متعددى نقل مى كند كه بانك ها را صرفاً واسطه هاى مالى مى دانند، نه بيشتر نه كمتر.

ويژگى خاص بانك ها، ماهيت پولى بدهى هاى آنها (سپرده ديدارى) و مديريت نظام پرداخت هاى اقتصادى است. برخى محققان عرضه خدمات معاملات (و مديريت پرتفوى) را خصيصه بانكدارى مى دانند. برخى ديگر نيز نقش كانونى بانك ها را مديريت نظام پرداخت ها مى دانند.

آنچه ميان صاحبنظران بانكدارى اتفاق نظر وجود دارد، واسطه گرى مالى بانك است. (بوسون، ،2001 صص 6ـ 3). در الگوى پيشنهادى براى نظام بانكى، بانك ها به ماهيت اصلى خود يعنى واسطه گرى مالى بازمى گردند و وظايف عامليت به مؤسسات متناسب واگذار مى شود.

  • ماهيت حقوقى بانكدارى بدون بهره

سازمان بانكى داراى شخصيت حقوقى است. در اقتصاد معاصر بانك در جذب و تخصيص وجوه داراى شخصيت حقوقى واسطه گرى در قرض ربوى است. البته از قراردادهاى ديگرى مانند: حواله وجوه، صدور ضمانت نامه و ساير خدمات مالى و بانكى نيز استفاده مى كند، ولى وجهه اصلى بعد حقوقى بانك همين رابطه استقراضى است.

بانك طبق قانون عمليات بانكى بدون ربا، داراى 2 شخصيت حقوقى است. يك شخصيت حقوقى بانك، واسطه گرى مالى در قرض الحسنه پس انداز و جارى و انجام خدمات بانكى طبق عقود اسلامى ضمانت، حواله، وكالت و قرض است و در ازاى آن كارمزد دريافت مى كند.

شخصيت حقوقى ديگرى كه بانك بدون ربا، از آن برخوردار است، شخصيت شريك در سرمايه گذارى است. شخصيت دوم بانك بدون ربا، بانك را وارد عرصه بخش واقعى اقتصاد مى كند و عملكرد شركتى و عامليت بانك را مى طلبد و به همين جهت با ماهيت واسطه گرى بانك، ناسازگار است.

حال با توجه به اين كه قانون عمليات بانكى بدون بهره، براى بانك بدون ربا دو شخصيت حقوقى قائل شده است، قهراً اين دو شخصيت، دو نوع مؤسسه مالى متناسب را مى طلبد. مهم ترين كار نظام بانكى بدون ربا، با توجه به شخصيت دوم آن يعنى شريك بودنش انجام مى گيرد، زيرا جايگزينى مشاركت در سود به جاى بهره، مميزه اصلى بانكدارى بدون رباست.

  • دو بخش اصلى عمليات بانكى

علاوه بر شخصيت حقوقى دو گانه، عمليات بانكى را مى توان به دو بخش اصلى تقسيم كرد: بخش پولى و بخش سرمايه اى.
بخش پولى جهت پاسخگويى به نيازهاى نقدينگى فعاليت مى كند.

دريافت ها، حواله هاى پولى و حتى تسويه حساب ها در اين بخش عمدتاً كوتاه مدت است. در حالى كه در بخش سرمايه اى تسويه حساب ها گاهى تا چند سال به تأخير مى افتد تا طرح به نتيجه برسد و آنگاه تسويه حساب ميان شركا صورت مى گيرد. بخش پولى جهت ارضاى كمبود نقدينگى و تأمين مالى مبادلات به وجود آمده و گسترش پيدا مى كند.

دو ويژگى منحصر به فرد در بخش پول باعث مى شود كه اين بخش از بخش سرمايه اى كاملاً متمايز مى گردد، يكى حق النشر (seigniorage) پول اعتبارى است كه نوعى حق سلطه براى ناشر به وجود آورده و براى او قدرت خريد مى آفريند. اين قدرت خريد جديد و اعتبارى تأثير مستقيمى بر بخش پولى دارد.

ديگرى خلق پول است كه توسط بانك هاى تجارى انجام مى شود. ايجاد حساب خاصى به نام حساب ديدارى اين توان بالقوه را براى بانك هاى تجارى ايجاد مى كند كه در عمليات وام دهى، پول خلق نمايند. بنابراين، وجود حق نشر و خلق پول باعث تمايز فعاليت هاى بخش پولى از بخش سرمايه اى مى شود.

با توجه به وظايفى كه بخش پولى در نظام مالى به عهده دارد، 2 نهاد اصلى در اين بخش مورد نياز است. اول، بانك ها هستند كه وظيفه ارائه خدمات بانكى و واسطه گرى مالى در سطح داخلى و بين المللى را به عهده دارند.

دوم، مؤسسات اعتبارى غيربانكى هستند. تفاوت ميان 2 نهاد اصلى بخش پولى در همين حساب جارى است كه مؤسسات اعتبارى غيربانكى فاقد آن هستند.

در بخش سرمايه اى براى موارد درازمدت تأمين منابع مالى صورت مى گيرد. هر چند تعريف دقيقى براى درازمدت وجود ندارد ولى در اغلب موارد تعهدات درازمدت دوره زمانى بيش از يك سال و حتى در مواردى بيش از 5 سال دارند. عامل سرمايه وقتى در فرآيند سرمايه گذارى و توليد قرار مى گيرد، با عنصر خطرپذيرى در هم مى آميزد.

اگر فعاليت بانكدارى به گونه اى تجديد سازمان شود كه سرمايه و خطرپذيرى به بخش سرمايه اى واگذار شود، مى توان بر نواقص نظام بانكى اعتبارى فائق آمد. ابزار مالى مورد استفاده در بخش سرمايه اى عمدتاً اوراق بهادارى مانند: اوراق سهام يا اوراق مشاركت است.

استفاده از اوراق بهادار جهت تجهيز منابع بيشتر به خاطر شريك شدن خريدار اوراق بهادار در سرمايه و سود مؤسسه توليدى است. در هر حال روش تجهيز منابع توسط اوراق بهادار از ويژگى هاى بارز بخش سرمايه اى است. البته در دنيا، بانك ها در بازار سرمايه نيز حضور دارند، ولى بيشتر تأمين مالى در بازار سرمايه توسط مؤسسات پايه اوراق بهادار است.

بورس اوراق بهادار، بازار متشكل سرمايه و محل خريد وفروش اوراق بهادار منتشره در بخش سرمايه اى است. به همين جهت شناخته شده ترين نهاد بخش سرمايه اى به حساب مى آيد. شركت هاى سرمايه گذارى نيز از نهادهاى بخش سرمايه اى قلمداد مى گردند.

در بخش سرمايه اى هنگامى تسويه حساب هاى مشاركت كنندگان امكانپذير است كه يك دوره مالى طى شود و با ظهور عملكرد و درآمد و هزينه، سود و زيان هر يك مشخص گردد. پيش از پايان يك دوره مالى و پيش از آن كه عملكرد ظاهر شود، تسويه حساب هاى سرمايه گذارى امكان عملى ندارد.

البته اين بدان معنا نيست كه در صورت انصراف يكى از شركا، امكان تسويه حساب وى وجود ندارد، بلكه مقصود اين است كه تسويه همه حساب ها و اعطاى سود يا مشخص كردن زيان يك فعاليت سرمايه گذارى و توليدى بدون طى شدن يك دوره مالى امكان عملى ندارد.

خصوصاًً كه فرآيند سرمايه گذارى ذاتاً يك فرآيند زمان بر است. برخلاف فعاليت هاى بخش پولى كه دوره مالى و ظهور عملكرد در آن مدخليت ندارد. سرانجام آخرين مميزه 2 بخش آن است كه در عمليات بخش پولى، «واسطه گرى» با «خودكفايى» (دريافت كارمزد) و در عمليات بخش سرمايه اى «عامليت» با «سودآورى» همراه است.

1 2 3


حركت به چپ
حركت به راست


بانك سپه

 
http://www.banksepah.com/Fa/Services/Default.aspx?
 

بانك سپه

 
http://www.banksepah.com/Fa/Services/Default.aspx?
 

بانك ملي ايران

 
http://www.bmi.ir/Fa/services.aspx
 

بانك رفاه

 
http://www.bankrefah.ir/fa/legislations.asp
 

سفارت جمهوري اسلامي ايران – کپنهاگ

 
http://www.iran-embassy.dk/fa/eco2.htm
 

مركز توسعه تجارت كيش

 
http://www.kishtpc.com/invest%20Farsi1_bank_persia
 

مركز رشد فناوري اطلاعات و ارتباطات رويش

 
http://www.itincubator.com/persian/Law/
 

بانك صنعت و معدن

 
http://w3.bim.ir/financcial/financcial_services.as
 

بانك ملت

 
http://www.bankmellat.ir/Oghod.aspx
 

بانك سپه

 
http://www.banksepah.com/Fa/Jobs/Default.aspx
 


بازديد کننده گرامي: با توجه به وظيفه پورتال اشتغال در خصوص اطلاع‌رساني جامع در حوزه‌هاي مختلف مرتبط با اشتغال، مسئولين اين پايگاه اطلاع‌رساني آمادگي دريافت مطالب شما شامل؛ مقالات، گزارش‌ها، کتب،و آدرس ساير پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني مرتبط جهت ارزيابي و ارائه آن با حفظ حقوق مالکيت معنوي مربوطه بر روي سايت پورتال اشتغال را دارند. در صورت تمايل اطلاعات خود را ارسال نماييد.


 

 

پايگاه اطلاع‌رساني اشتغال كارجو، كارفرما

صفحه اصلي    تماس با ما     ارسال اطلاعات    درباره ما    پرسش و پاسخ

كليه حقوق مادي و معنوي اين پايگاه متعلق به سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش‌‌آموختگان مي باشد

استفاده از اطلاعات با ذكر منبع بلامانع است